Yapay Zeka (YZ)

Philia Dergisi, bilimsel araştırmalarda şeffaflık, özgünlük ve etik sorumluluk ilkelerini benimsemektedir. Bu politika, üretken yapay zekâ (GenAI) araçlarının (ör. ChatGPT, Google Gemini, Microsoft Copilot, Claude vb.) makale hazırlama, değerlendirme ve yayın süreçlerinde kullanımına ilişkin kuralları belirler.

1. Yazarlar İçin Kurallar

Yazarlık: Hiçbir yapay zeka aracı, makalenin yazarı olarak gösterilemez. Bir çalışmadaki tüm yazarlık sorumluluğu, eserin ortaya çıkmasına doğrudan katkı sağlayan gerçek kişilere aittir. GenAI araçları, yazarlık kriterlerini (fikir oluşturma, tasarım, kritik revizyon vb.) karşılamadıkları için asla yazar listesinde yer alamaz.

Yardımcı Kullanım: GenAI araçları; dil düzenlemesi, metin akıcılığının artırılması, çeviri veya veri analizine yardımcı olma gibi amaçlarla kullanılabilir. Ancak bu durum kesinlikle makalenin “Teşekkür” (Acknowledgements) bölümünde veya ayrı bir “Yapay Zeka Kullanım Beyanı” başlığı altında açıkça belirtilmelidir. Bu beyanda; kullanılan aracın adı, sürümü, kullanım amacı ve kullanım tarihi yer almalıdır.

Yasaklar: GenAI araçları, kaynakça/atıf oluşturmak, ham araştırma verileri üretmek veya mevcut verileri tahrif etmek amacıyla kullanılamaz. Yapay zekâ tarafından üretilen metinlerdeki tüm iddialar, atıflar ve veriler, yazarlar tarafından titizlikle doğrulanmalıdır. Yanlış, uydurma veya telif hakkı ihlali içeren içeriklerden yazarlar kendileri sorumludur.

2. Hakemler İçin Kurallar

Hakem değerlendirme süreci gizlilik esasına dayanır. Bu nedenle hakemlerin, değerlendirmek üzere aldıkları makalelerin tam metnini veya özetini herhangi bir GenAI aracına girmeleri kesinlikle yasaktır.

Değerlendirme raporlarının hazırlanmasında dil düzeltmesi dışında GenAI kullanılmamalı; kullanılsa dahi bu durum editöre bildirilmelidir. Nihai ret/kabul kararları, yalnızca hakemin insan muhakemesine dayanmalıdır.

3. Editörler İçin Kurallar

Editörler, makalelerin ön değerlendirmesinde veya benzerlik/intihal raporlarının incelenmesinde GenAI araçlarını yardımcı olarak kullanabilir. Ancak nihai yayın kararları (kabul, düzeltme veya ret) tamamen editörün insani ve akademik takdir yetkisine bağlıdır. Hiçbir yapay zeka aracı, bir makalenin kaderini belirleyen tek merci olamaz.

4. Bildirim ve Sorumluluk

Makale başvurusu sırasında yazarlar, bu politikaya uyduklarını taahhüt eder. GenAI kullanımının beyan edilmemesi veya yanlış beyanda bulunulması; intihal, bilimsel suistimal veya etik ihlal olarak değerlendirilir ve COPE (Yayın Etiği Komitesi) rehberleri doğrultusunda işlem başlatılır.

Dergi yönetimi, yazarların veya hakemlerin GenAI kullanımından kaynaklanan olası telif hakkı ihlalleri, gizlilik ihlalleri veya yanlış bilgilerden sorumlu değildir; tüm hukuki ve etik sorumluluk ilgili kişiye aittir.