Anmerkungen zu einer Inschrift aus Mopsuhestia (I.Cilicie 87)
DOI:
https://doi.org/10.36991/PHILIA.202503Anahtar Kelimeler:
L. Aurelius Taruttienus Demetrios, Taria Lucilla, Ktistes, Demiourgia, Archierosyne, ordo equester.Öz
M.S. 2. yüzyılın sonunda, Mopsuestia’da yerel seçkinlerden bir çift, adı belirtilmeyen bir tanrıçaya bir sunak adamıştır (I.Cilicie 87) Aurelius Taruttienus Demetrios Roma vatandaşlığını yeni edinmiş iken eşi Taria Lucilla Roma vatandaşlığına uzun süredir sahip olan bir aileden gelmekteydi. Makale, Demetrios’un dikkat çekici yaşam öyküsünün birkaç yönünü ele almaktadır. Görünüşe göre Demetrios Roma vatandaşlığını, memleketinde eponim demiurgosluk dahil birçok yüksek memuriyeti, ayrıca eyalet düzeyinde başrahiplik görevini içeren başarılı bir yerel kariyerin ardından elde etmiştir. Bu yerel memuriyetlerin ardından tribunus militum olarak imparatorluk hizmetine alınan Demetrios adağı sunduğu tarihte bu askeri kariyerini hala sürdürmekteydi. Sahip olduğu iki nomina gentilicia’sına dayanarak Roma vatandaşlığını edinmesinde Commodus’un yanı sıra Kilikya kökenli praefectus praetorio P. Taruttienus Paternus’un da rol oynadığı önerilmektedir. Bu kişi, Demetrios’un süvari sınıfına alınmasında muhtemelen etkili olmuştur. Demetrios’un memleketindeki lider konumu, kendisine verilen ktistes unvanından da anlaşılmaktadır.
İndirmeler
Referanslar
Chiai 2020 G. F. Chiai, Phrygien und seine Götter. Historie und Religionsgeschichte einer anatolischen Region von der Zeit der Hethiter bis zur Ausbreitung des Christentums, Rahden/Westfalen 2020.
Christol – Drew-Bear 2012 M. Christol – Th. Drew-Bear, Remarques sur le voyage de Marc Aurèle dans les provinces grecques et orientales en 175–176, in: A. Hostein – S. Lalanne (Hgg.), Les voyages des empereurs dans l’orient romain. Époques antonine et sévérienne, Arles 2012, 135–153.
Corsten 2025 T. Corsten, Inschriften aus der Kibyratis und aus Pisidien, Stuttgart 2025.
Dagron – Feissel 1987 G. Dagron – D. Feissel, Inscriptions de Cilicie (Travaux et Mémoires du Centre de Recherche d’Histoire et Civilisation de Byzance, Collège de France, Monographies 4), Paris 1987.
Dagron – Marcillet-Jaubert 1978 G. Dagron – J. Marcillet-Jaubert: Inscriptions de Cilicie et d’Isaurie, Belleten (Türk Tarih Kurumu) 42, 1978, 373–420.
Eck 2012 W. Eck, Iulius Tarius Titianus als Statthalter von Syria Palaestina in der Herrschaftszeit Elagabals in Inschriften aus Caesarea Maritima und Hippos, Ge-phyra 9, 2012, 69–73.
Eck 2022 W. Eck, Zur Reihenfolge der severischen Familie in IGR IV 881, einer Bauinschrift aus Takina in Lycia-Pamphylia unter dem Prokonsul Tarius Titianus, Philia 8, 2022, 61–64.
Edelmann-Singer 2015 B. Edelmann-Singer, Koina und Concilia. Organisation und sozioökonomische Funktion der Provinziallandtage im römischen Reich, Stuttgart 2015.
Ehling – Pohl – Sayar 2004 K. Ehling – D. Pohl – M.H. Sayar, Kulturbegegnungen in einem Brückenland. Gottheiten und Kulte als Indikatoren von Akkulturationsprozessen im Ebenen Kilikien, Bonn 2004.
Freis 1994 H. Freis, Historische Inschriften zur römischen Kaiserzeit von Augustus bis Konstantin, 2. Auflage Darmstadt 1994.
Gökalp 2011 N. Gökalp, Iulius Tarius Titianus, proconsul of Lycia et Pamphylia, Gephyra 8, 2011, 125–128.
Görkay 2017 K. Görkay, Zeugma Lejyon Yerleşkesi: Yeni Araştırmalar, Sonuçlar ve Ön Değerlendirmeler, Anadolu 43, 2017, 147–178.
Halfmann 1986 H. Halfmann, Itinera principum: Geschichte und Typologie der Kaiserreisen im Römischen Reich, Wiesbaden 1986.
Heller 2006 A. Heller, Les bêtises des Grecs. Conflits et rivalités entre cités d’Asie et de Bithynie à l’époque romaine (129 a.C. – 235 p. C.), Bordeaux 2006.
Herz 1992 P. Herz, Asiarchen und Archiereiai. Zum Provinzialkult der Provinz Asia, Tyche 7, 1992, 93–115.
Herz 1996 P. Herz, Seltsame Kaisergentilizien. Beobachtungen zur kaiserzeitlichen Nomenklatur, in: F. Blakolmer, K. R. Krierer u.a. (Hgg.), Fremde Zeiten. Festschrift für Jürgen Borchhardt zum 60. Geburtstag am 25. Februar 1996, Band II, Wien – Köln 1996, 253–259.
Herz 2011 P. Herz, Die Bedeutung der Götter in der römischen Kaiserzeit, in: M. Rothgangel – H. Schwarz (Hgg.), Götter, Heroen, Heilige. Von römischen Göttern zu den Heiligen des Alltags, Frankfurt/M., Berlin, Bern 2011, 11–29.
Herz 2015 P. Herz, P. Aelius Septimius Mannus. A governor of the 3rd century AD and his origo, in: P. Briks (Hg.), Elites in the ancient world, Stettin 2015, 183–188.
Kaser 1971 M. Kaser, Römisches Privatrecht I. Das altrömische, das vorklassische und klassische Recht, 2. neubearbeitete Auflage München 1971.
Kienast – Eck – Heil 2017 D. Kienast – W. Eck – M. Heil, Römische Kaisertabelle. Grundzüge einer römischen Kaiserchronologie, 6. überarbeitete Auflage Darmstadt 2017.
Kılıç Aslan 2023 S. Kılıç Aslan, Lycian Families in the Hellenistic and Roman Periods. A Regional Study of Inscriptions: towards a Social and Legal Framework, Leiden – Boston 2023.
Kokkinia 2008 Chr. Kokkinia, Boubon: The Inscriptions and Archaeological Remains. A Survey 2004–2006, Athen 2008 (Meletemata 60).
Lavan 2020 M. Lavan, Quantifying the spread of Roman citizenship in the province of Asia in the second century CE, Chiron 50, 2020, 129–165.
Liebs 2010 D. Liebs, Hofjuristen der römischen Kaiser bis Justinian, München 2010.
Meyer 2014 M. Meyer, Tradition und Rezeption, Eigenart und Teilhabe: Gottheiten und ihre Bilder im griechisch-römischen Kleinasien, in: J. Fischer (Hg.), Der Beitrag Kleinasiens zur Kultur- und Geistesgeschichte der griechisch-römischen Antike, Wien 2014, 279–294.
Pilhofer 2015 S. Pilhofer, Romanisierung in Kilikien? Das Zeugnis der Inschriften, 2., erweiterte Auflage München 2015.
Rife 2008 J. L. Rife, The Burial of Herodes Atticus: Elite Identity, Urban Society, and Public Memory in Roman Greece, JHS 128, 2008, 92–127.
Rife 2009 J. L. Rife, The Deaths of the Sophists. Philostratean Biography and the Funerary Practice, in: E. Bowie – J. Elsner (Hgg.), Philostratus, Cambridge 2009, 100–128.
Robert 1977 L. Robert, La titulature de Nicée et de Nicomédie. La gloire et la haine, HSPh 81, 1977, 1–39 (= Opera Minora Selecta VI, Amsterdam 1989, 211–249).
Rothenhöfer 2023 P. Rothenhöfer, Bemerkungen zur römischen Kupferproduktion in der Region Córdoba, Madrider Mitteilungen 64, 2023, 370–379.
Schäfer 2000 N. Schäfer, Die Einbeziehung der Provinzialen in den Reichsdienst in augusteischer Zeit, Stuttgart 2000.
Seston – Euzennat 1971 W. Seston – M. Euzennat, Un dossier de chancellerie romaine, la Tabula Banasitana, CRAI 1971, 468–490.
Strasser 2021 J.-Y. Strasser, Mémoires des champions. Corpus des palmarès d’Octavien à Valentinien Ier, Leuven 2021.
Ziegler 1985 R. Ziegler, Städtisches Prestige und kaiserliche Politik. Studien zum Festwesen in Ostkilikien im 2. und 3. Jahrhundert n.Chr., Düsseldorf 1985.
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 PHILIA. Uluslararası Eskiçağ Akdeniz’i Araştırmaları Dergisi

Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Philia Dergisi, 2024 yılından itibaren yayın sürecinde önemli bir değişikliğe gitti. Önceki yıllarda sadece basılı olarak yayımlanan dergi, artık Phoibos Publishing Company tarafından yayımlanıyor ve Açık Erişim olarak dijital ortamda da sunuluyor.
PHILIA 'nın Açık Erişim politikası Budapeşte Açık Erişim Girişimi (BOAI) ilkeleriyle tamamen uyumludur. PHILIA 'da yayınlanan tüm makaleler Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-SA 4.0) altında lisanslanmıştır. Bu lisans, tüm kullanıcıların dergide yayınlanan makaleleri, veri setlerini, şekilleri ve ek materyalleri, yazar(lar)a, makale başlığına, dergi alıntısına ve DOI'ye (Dijital Nesne Tanımlayıcı) uygun şekilde atıfta bulunulması koşuluyla herhangi bir platformda kopyalamasına, paylaşmasına ve yeniden dağıtmasına izin verir.

