Phaselis’ten İmparator Lucius Verus İçin Yeni Bir Adak Yazıtı

Nihal TÜNER ÖNEN   874–881

 

Öz: 2012 yılı Phaselis Antik Kenti ve Teritoryumu yüzey araştırmaları sırasında, Güney Liman ile akropolis’in güneybatı etekleri arasında, Hadrianus Kapısı’ndan Güney Liman’a giden modern patikanın yanındaki geç dönem duvarının yakınında iki parçaya ayrılmış şekilde bir yazıt tespit edilmiştir. Söz konusu yazıt, Phaselis’lilerin kent ve halk meclisi tarafından İmparator Lucius Aurelius Verus’a ilişkin yapılan heykel adaması hakkındaki metni içerir. Kentin böyle bir adakta bulunmasının sebebi, İmparator’un doğu seferi sırasında kente gelmesi ya da geleceğine ilişkin beklentidir. Buradaki makale, Lucius Verus’un 162-166 yılları arasında gerçekleştirdiği doğu seferi sırasında, Küçük Asya’nın güney sahilinde yer alan Phaselis’e uğraması ve kentin bu yönde yaptığı hazırlığı ele alır. Söz konusu yazıtın içeriği, Phaselis’te tespit edilen bazı yayınlı yazıtların yeniden ele alınmasını gerekli kılmaktadır. Dolayısıyla makale, imparatorun kente gelişinin yanında, yayınlanmış olan bazı yazıtların yeniden değerlendirilmelerini içermektedir.

Anahtar Kelimeler: Phaselis; Lucius Aurelius Verus; Doğu Seferi; epibaterion.

 

Kaynakça

Barnes 1967

T. D. Barnes, Hadrian and Lucius Verus, JRS 57, 1967, 65–79.

Bennet 1997

J. Bennett, Trajan Optimus Princeps. A Life and Times, Londra – New York 1997.

Birley 1997

A. R. Birley, Hadrian. The restless emperor, Londra – New York 1997.

Birley 2000

A. R. Birley, From Hadrian to the Antonines, CAH 11, 2000, 132–194.

Birley 2012

A. R. Birley, The Wars and Revolts, şurada: M. van Ackeren (ed.), A Companion to Marcus Aurelius, Oxford 2012, 217–233.

Blackman 1981

D. J. Blackman, The Inscriptions, şurada: J. Schäfer (ed.), Phaselis. Beiträge zur Topographie und Geschichte der Stadt und ihrer Häfen, Tübingen 1981, 138–163.

Delemen 2011

İ. Delemen, Perge’den Kolossal Lucius Verus Heykeli, Adalya 14, 2011, 297–314.

Dodd 1911

G. H. Dodd, Chronology of the Eastern Campaigns of the Emperor Lucius Verus, Num. Chron. 11, 1911, 209–267.

Gökalp 2008

N. Gökalp, Attaleia Kent Tarihi ve Yazıt Korpusu, Antalya 2008 (Yayın­lan­ma­mış Doktora Tezi).

Halfmann 1986

H. Halfmann, Itinera principum. Geschichte und Typologie der Kaiserreisen im Römischen Reich, Stuttgart 1986.

Johne 1967

K. P. Johne, Zu den Siegernamen der Kaiser Marc Aurel und Commodus, Klio 48, 1967, 177–182.

Kadıoğlu 2013

M. Kadıoğlu, Anazarbos Zafer Takı: Restitüsyon ve Tarihleme Önerisi, şura­da: G. Kökdemir (ed.), Orhan Bingöl’e 67. Yaş Armağanı / A Festschrift for Orhan Bingöl on occasion of his 67th Birthday, Ankara 2013, 237–260.

Kapetanopoulos 1970

E. Kapetanopoulos, Flavius Hierophantes Paianieus and Lucius Verus, REG 83, 1970, 63–69.

Kienast 1996

D. Kienast, Römische Kaisertabelle. Grundzüge einer römischen Kaiser­chro­no­logie, Darmstadt 19962.

Kneissl 1969

P. Kneissl, Die Siegestitulatur der römischen Kaiser. Untersuchungen zu den Siegerbeinamen des ersten und zweiten Jahrhunderts, Göttingen 1969.

Kokkinia 2000

C. Kokkinia, Die Opramoas-Inschrift von Rhodiapolis, Bonn 2000.

Robert – Robert 1954

J. Robert – L. Robert. La Carie, II. Le Plateau de Tabai et ses environs, Paris 1954.

Strobel 1993

K. Strobel, Zeitgeschichte unter den Antoninen. Die Historiker des Parther­krieges des Lucius Verus, ANRW II 34.2, Berin 1993, 1315–1360.

Tüner Önen 2008

N. Tüner Önen, Phaselis Antik Kenti ve Teritoryumu, Antalya 2008 (Yayın­lan­mamış Doktora Tezi).

Tüner Önen 2013

N. Tüner Önen, Hadrians Reisen im östlichen Mittelmeer anhand neuer In­schrif­ten aus Phaselis, Adalya 16, 2013, 93–106.

Weiss 2007

P. Weiss, Militärdiplome und Reichsgeschichte: Der Konsulat des L. Nera­tius Proculus und die Vorgeschichte des Partherkrieges unter Marc Aurel und Lucius Verus, şurada: R. Haensch – J. Heinrichs (eds.), Herrschen und Ver­walten. Der Alltag der römischen Administration in der Hohen Kaiser­zeit, Köln 2007, 160–172.

Witulski 2007

T. Witulski, Kaiserkult in Kleinasien. Die Entwicklung der kultisch-religiösen Kaiserverehrung in der römischen Provinz Asia. Von Augustus bis Antoninus Pius, Göttingen 2007.

Woodward 1910

A. M. Woodward, A Journey in South-Western Asia Minor, ABSA 16, 1910, 76–136.