Korykos’tan (Dağlık Kilikia) Bir Mezar Steli

Serra DURUGÖNÜL   303–307

 

Öz: Bu makalede Dağlık Kilikia’nın (Olba territorimu) Korykos sınırları içerisinde kalan Hasanaliler Köyü’nde (Gelinkayası) yürütülen yüzey araştırmaları sırasında bulunmuş olan bir stel yerel karakteristik özellikleri açısından ve etkilenmiş olduğu dış etkenler tanıtılmaktadır. Stel üzerinde bir çift cepheden resmedilmiştir. Stelin üst kısmında bir yazıt, yazıtın üzerinde ise hilal motifi bulunmaktadır. Yazıtta da Selene, epitheton’u Katakhtonia ile anılmaktadır. Hem kadın, hem de erkek kabartması, kökeni Hellenistik Dönem Smyrna örneklerine geri giden ve Smyrna tipi olarak da adlandırılan tiplerin bir anlamda varyasyonlarıdırlar. Ancak buradakiler bilinen tiplerin ve ikonografilerin bir kısaltmasıdırlar. Bu nedenle söz konusu kabartmayı işleyen usta veya sanatçının kökeni Hellenistik Dönem’e geri giden ve Roma Dönemi eserleri üzerinden aktarımı olan bu ikonografik anlatımı tanıdığını ve bildiğini ancak sipariş edilen bu mezar taşında bunları kullanmaksızın siparişi tamamladığı anlaşılmaktadır. Yerel bir sanatçı veya usta bu eseri çalışmış olmalıdır. Stilistik olarak chimation kıvrımları ve saçların detayları Hellenistik Dönemin akıcılığını yansıtmamaktadır. Buna karşın Roma Dönemi’nin koyu ve ağır hatlarını aksettirmektedir. Harf karakterleri de yazıtın MS. 2. yüzyıla tarihlendirilmesine olanak vermektedir. Yazıtın çevirisi şu şekildedir:

“(Ben) Eganis, Gouseios oğlu Hermon’u - - - - yeminle yer altı Selene’sine (Selene Katakhtonia’ya) emanet ediyorum”.

Anahtar Kelimeler: Korykos; Dağlık Kilikia; mezar steli; Katakhtonia; Roma Dönemi.

 

Kaynakça

Bean– Mitford 1970

G. Bean – T.Mitford, Journeys in Rough Cilicia 1964–1968, Viyana 1970.

Çekilmez 2011

M. Çekilmez, Geç Hellenistik Dönem’den Bir Mezar Steli, Olba 19, 2011, 107–127.

Doğanay 2009

O. Doğanay, İsauria Bölgesi Kaya Mezarları ve Ölü Gömme Gelenekleri, Konya 2009.

Durugönül 1989

S. Durugönül, Die Felsreliefs im rauhen Kilikien, Oxford 1989.

Durugönül 1998

S. Durugönül, Seleukosların Olba Territoriumu’ndaki ‘Akkulturation’ Süreci Üzerine Düşünceler, Olba 1, 1998, 69–76.

Durugönül 2003

S. Durugönül, Sitzstatuen im Museum von Silifke-Grabstatuen aus dem Rauhen Kilikien, AA, 2003/2,107–118.

Durugönül 2009

S. Durugönül, Dağlık Kilikia (‘Olba Terrirorium’u) Kabartmalarında Yerel Hey­keltraşlık Unsurları, şurada: Y. Özdemir (ed.), Mersin Sempozyumu, Cilt.1, Mersin 2009, 62–69.

Pfuhl – Möbius 1977

E. Pfuhl – H.Möbius, Ostgriechische Grabrelifs I, Mainz 1977.

Schmalz 1983

B. Schmalz, Griechische Grabreliefs, Darmstadt 1983.

Schmidt 1991

St. Schmidt, Hellenistische Grabreliefs, Köln 1991.

Şahin 2000

M. Şahin, Miletopolis Kökenli Figürlü Mezar Stelleri ve Adak Levhaları, Ankara 2000.

Tepebaş – Durugönül 2013 

U. Tepebaş – S. Durugönül, Arkaik-Roma Dönemi Heykeltıraşlık Eserlerinin Kataloğu ve Değerlendirmesi, şurada: S. Durugönül (ed.), Silifke Müzesi Taş Eserler Kataloğu, İstanbul 2013, 35–153.

Yılmaz 2005

M. Yılmaz, Bozkır Çevresinin (Hadim-Ahırlı-Yalıhüyük) Antik Tarihi ve Eser­leri. İsauria, Konya 2005.