Göynük ve Mudurnu’dan Yeni yazıtlar II

Filiz DÖNMEZ ÖZTÜRK Hüseyin Sami ÖZTÜRK     123–128

 

Öz: Makalede 2013 yılında Bolu İli’nin Göynük ve Mudurnu ilçelerinde gerçekleştirilen epigrafik ta­ri­hi-coğrafi yüzey araştırması kapsamında belgelenmiş yazıtlardan beşi ele alınmıştır. Nikaia, Mod­­rena ve kısmen de Klaudiopolis kentleri ile egemenlik alanlarını içerisinde barındıran Göynük ve Mu­durnu ilçelerinin epigrafik potansiyelinin belgelenmesi, söz konusu kent­le­rin ve Antik Çağ’da Bithynia olarak adlan­dırılan bölgenin özellikle Roma Dönemi tarihi açı­sın­dan oldukça önem arz et­mek­tedir. Göynük ve Mu­durnu’da yürütülen çalışmalar Roma Dönemi’nde Kü­çük Asya olarak adlan­dırılan bugünün Anadolu top­rak­larının genelinde olduğu gibi, bu bölgede de yazıtların çok büyük bir bölümünün M.S. II. ve IV. yüz­yıllardan geldiğini göstermiştir. Belgelenen epi­grafik malze­me­nin büyük çoğunluğunu gene Anadolu’nun genelinde olduğu gibi, mezar ya­zıt­la­rı oluşturmaktadır. Mezar yazıtlarında adı geçen gerek meza­rı yaptıran gerekse mezarın yaptırıldığı kişi­lerin büyük bir bölümünün Roma vatandaş adı taşıyor olmaları ilk bakışta dikkati çeken önemli bir noktadır. Bir diğer nokta ise, bazı kişilerin Roma vatandaşı ol­madıkları halde bir Romalı ismi al­mış olmalarıdır. Bu durum bölgedeki Roma etkisini göstermesi açısın­dan önem taşımaktadır

Mezar yazıtları dışında tespit edilen buluntular arasındaki adak sunakları, Zeus’a verilen önemi ve böl­ge­deki Phryg etkisini bir kez daha göstermektedir. Mezar ve adak yazıtları dışında tespit edilen ve belgelenen birkaç onur yazıtı da bölgenin rahiplik ve çeşitli görevler üstlenmiş önde gelen kişi­le­rinin tanınmasına yardımcı olmaktadır.

Yazıtlar şu bilgileri içermektedir:

1. Boleinaioi Köyü (sakinleri bu adağı) Leonteus oğlu Dagillos/Dagillas’ın gözetiminde, emir uya­rın­ca Zeus Oko­nenos’a (yaptırdılar).

2. Lucius Antonius Longus (burada yatıyor).

3. Veturius kızı Veturia bu mezarı yaşarken kendisine ve 65 yıl yaşayan eşi Nikephoros’a yaptırdı. Anı­sı hoş ol­sun!

4. Macer kızı, Iulia hayattayken kendisine ve 65 yıl yaşayan eşi Hedylos’un oğlu Philargyros’a bu me­zarı yaptırdı.

5. Arabianos (bu mezarı) 29 yıl yaşayan eşi Iuliane’ye (yaptırdı). Anısı hoş olsun!

Anahtar Kelimeler: Bithynia; Nikaia, Adak yazıtı; Zeus Okonenos; Boleinaioi; Mezar yazıtları; Şahıs isimleri.

 

Kaynakça

Adak 2007

M. Adak, Zwei senatorische Familien aus Klaudiupolis, Gephyra, 4, 155–163.

Adak, Nikaia

M. Adak, Neue Inschriften aus Nikaia und seinem Territorium (als Supple­ment­band zu Philia in Vorbereitung).

Çokbankir 2010

N. Çokbankir, Modrena ve Nikaia Teritoryumundan Yeni Yazıtlar, Olba 18, 2010, 323–345.

Detschew, Sprachreste

D. Detschew, Die thrakischen Sprachreste, Wien 1957.

IGBulg II

G. Mihailov (ed.), Inscriptiones graecae in Bulgaria repertae: Inscriptiones inter Danubium et Haemum repertae, Sophia 1958.

IIasos

W. Blümel, Die Inschriften von Iasos, I–II, Bonn 1985 (IK 28).

INikaia

S. Şahin, Katalog der antiken Inschriften des Museums von Iznik (Nikaia), I–II,1–2, Bonn (IK 9–10).

IPrusias

W. Ameling, Die Inschriften von Prusias ad Hypium, Bonn (IK 27).

LGPN VA

T. Corsten (Hrsg.), A Lexicon of Greek Personal Names, vol. V, A. Coastal Asia Minor: Pontos to Ionia, Oxford 2010.

Öztürk 2011

H. S. Öztürk, Nikaia’dan (Bithynia) Yeni Yazıtlar I, Arkeoloji ve Sanat Der­gisi 37, 2011, 147–154.

Takmer – Tüner 2001

B. Takmer – N. Tüner, Epigraphische Mitteilungen aus Antalya VIII: Four Epi­grams from the Periphery of Nicaia, EA 33, 179–183.

TAM IV.1

F. K. Dörner, Tituli Asiae Minoris IV. Tituli Bithyniae linguis Graeca et La­tina conscripti. Fasciculus I: Paeninsula Bithynica praeter Calchedonem. Nicomedia et ager Nicomedensis cum septentrionali meridianoque litore sinus Astaceni et cum lacu Sumonensi, Wien 1978.