Ariassos’tan Aur. Asklepianos Krateros ve Ailesinin Mezar Yazıtı (ICPisidia 133)

Eleni THEODOROU   107–121

Doi: 10.36991/PHILIA.201911 

 

 

Öz: Yazar makalesinde Ariasos’tan ICPisidia 133 olarak yayınlanan mezar yazıtının yeni bir edisyonunu sunmaktadır. Yayınlı yazıtın 1902 yıllında Rudolf Heberdey tarafından alınan ıstampajı ve yapılan çizimi sayesinde metnin okunması önemli ölçüde geliştirilebilmekte ve ek bir satırın rekon­strük­siyonu yapılabilmektedir: Metin, Ariassos’un komşusu Termessos’ta ele geçen yazıtlardakiyle pek çok benzerlik gösteren bir yasaklama ve ceza maddesi içermektedir. Lahit, Aur(elius) Asklepianos Krateros isimli birine ve ailesine aittir. Eşinin isminin okunmasında hala zorluk bulunmakla birlikte, bunun için daha önce belgelenmemiş olan Εὐκλιανή kadın ismi tartışmaya taşınmaktadır. Yazıtta geçen kişiler için Aurelius nomen gentilcium’unun kullanılmış olması yazıtın Constitutio Antoniniana’dan sonraya tarihlendirilmesi gerektiğini göstermektedir. Makalenin son bölümünde esasen izinsiz gömü durumunda ödenecek para cezası tutarı temel alınarak, fakat aynı zamanda mezar tipolojisi de göz önünde bulundurularak aile üyelerinin görece mütevazi bir sosyal konuma sahip oldukları savunulmaktadır. Bu durum onların Ariassos’un yayımlı yazıtlar aracılığıyla bilinen üst katmanlarına ait olamayacakları anlamına gelmektedir.

Anahtar Sözcükler: Pisidia, Mezar yazıtı, İzinsiz gömü cezası, Εὐψύχει, Οὐδεὶς ἀθάνατος, Düzeltmeler.

 

Kaynakça

Ahrens 2017 S. Ahrens, Social Status and Tomb Monuments in Hierapolis and Roman Asia Minor, in: J. R. Brandt – E. Hagelberg – G. Bjørnstad – A. Ahrens (Hgg.), Life and Death in Asia Minor in Hellenistic, Roman and Byzantine Times, Oxford – Philadelphia 2017, 131–148 (Studies in Archaeology and Bioarchaeology, Studies in Funerary Archaeology 10).

Berard 1892 V. Berard, Inscriptions d’Asie Mineure, BCH 16, 1892, 417–446.

Berns 2003 C. Berns, Untersuchungen zu den Grabbauten der frühen Kaiserzeit in Kleinasien, Bonn 2003 (Asia Minor Studien 51).

Blanco-Perez 2016 A. Blanco-Perez, Nomenclature and Dating in Roman Asia Minor: (M.) Aurelius/a and the 3rd centrury AD, ZPE 199, 2016, 271–293.

Blumell 2011 L. H. Blumell, A Golden Lamella with Greek Inscription in the Brigham Young University Collection, ZPE 177, 2011, 166–168.

Bounegru 2002 O. Bounegru, Ariassos, in: M. Zahariade (Hg.), Lexicon of the Greek and Roman Cities and Place Names in Antiquity ca 1500 B.C. – ca A.D. 500, Amsterdam 2002, 901–904.

Brandt 1992 H. Brandt, Gesellschaft und Wirtschaft Pamphyliens und Pisidiens im Al-tertum, Bonn 1992 (Asia Minor Studien 7).

Chaniotis (2011) [2014] A. Chaniotis, Epigraphic Bulletin for Greek Religion 2011, Kernos 27 (2014), 321–378.

Cormack 1989 S. Cormack, A Mausoleum at Ariassos, Pisidia, AS 39, 1989, 31–40.

Cormack 1996 S. Cormack, The Roman-Period Necropolis of Ariassos, Pisidia, AS 46, 1996, 1–25.

Cormack 2004 S. Cormack, The Space of Death in Roman Asia Minor, Wien 2004 (Wiener Forschungen zur Archäologie 6).

Corsten 2010 T. Corsten, Names in -ΙΑΝΟΣ in Asia Minor: a Preliminary Study, in: R. W. V. Catling – F. Marchand (Hgg.), Onomatologos. Studies in Greek Personal Names presented to Elaine Matthews, Oxford 2010, 456–463.

Doublet 1893 G. Doublet, Inscriptions de Dinair, BCH 17, 1893, 301–321.

Feissel 2016 D. Feissel, Citoyenneté romaine et onomastique grecque au lendemain de la constitutio Antoniniana: les cognomina en -ιανός dans les inscriptions de Pamphylie et de Bithynie, in: B. Takmer – E. N. Akdoğu Arca – N. Gökalp Özdil (Hgg.), Vir Doctus Anatolicus. Sencer Şahin anısına yazılar: studies in memory of Sencer Şahin, Istanbul 2016, 349–355.

Harter-Uibopuu 2014 K. Harter-Uibopuu, Tote soll man ruhen lassen... Verbote und Strafen zur Sicherung von Gräbern am Beispiel von Inschriften aus Ephesos, in: J. Fischer (Hg.), Der Beitrag Kleinasiens zur Kultur- und Geistesgeschichte der griechisch-römischen Antike. Akten des internationalen Kolloquiums Wien 3.–5. November 2010, Wien 2014, 157–180 (ETAM 27).

Hellenkemper – Hild 2004 H. Hellenkemper – F. Hild, Tabula Imperii Byzantini 8: Lykien und Pamphylien, Wien 2004 (Denkschriften ÖAW, phil.–hist. Kl. 320).

Iluk 2013 J. Iluk, Amendes sépulcrales dans les épitaphes de l’époque de l’Empire romain, Gdańsk 2013.

Kubińska 1968 J. Kubińska, Les monuments funéraires dans les inscriptions grecques de l᾽Asie Mineure, Warszawa 1968.

Leschhorn 1993 W. Leschhorn, Antike Ären. Zeitrechnung, Politik und Geschichte im Schwarzmeerraum und in Kleinasien nördlich des Tauros, Stuttgart 1993 (Historia Einzelschriften 81).

Lotz 2018 H. Lotz, Studien zu den kaiserzeitlichen Grabinschriften aus Termessos (Pisidien): Zur Höhe der Geldbußen, Chiron 48, 2018, 219–261.

Lotz – Rupp 2016 H. Lotz – A. Rupp, Ein außergewöhnlicher Grabfluch: Grabinschrift des Demetrios Makron aus Neapolis (Karien), EpigrAnat 49, 2016, 73–84.

Paribeni 1914 R. Paribeni, Studi e ricerche archeologiche nell’ Anatolia Meridionale, Monumenti Antichi pubblicati per cura della Reale Accademia dei Lincei 23, 1914, 5–274.

Masson 1997 O. Masson, Nouvelles notes d’anthroponymie grecque, ZPE 119, 1997, 57–75.

Mitchell 1991 S. Mitchell, Ariassos 1990, AS 41, 1991, 159–172.

Mitchell et al. 1989 S. Mitchell – E. Owens – M. Waelkens, Ariassos and Sagalassos 1988, AS 39, 1989, 63–77.

Ramsay 1897 W. M. Ramsay, The Cities and Bishoprics of Phrygia: Being an Essay of the Local History of Phrygia from the Earliest Times to the Turkish Conquest, Vol. I, Part II: West and West-Central Phrygia, Oxford 1897.

Rupp 2015 A. Rupp, Verbote und Strafzahlungen auf Grabinschriften am Beispiel von Aphrodisias, Zeitschrift für Altorientalische und Biblische Rechtsgeschichte 21, 2015, 143–158.

Şahin 1991 S. Şahin, ΟΥΔΕΙΣ ΑΘΑΝΑΤΟΣ in den Grabinschriften aus der Gegend von Germanikeia (Maraş) in Kommagene, in: H. Malay (Hg.), Erol Atalay Memorial, İzmir 1991, 183–190.

Simon 1936 M. Simon, Θάρσει οὐδεὶς ἀθάνατος: étude de vocabulaire religieux, RHR 113, 1936, 188–206.

Schulz 1992 A. Schulz, Ariassos – Eine hellenistisch-römische Stadt in Pisidien, in: E. Schwertheim (Hg.), Forschungen in Pisidien, Bonn 1992, 29–41 (Asia Minor Studien 6).

Termessos B. Iplikçioğlu et al., Epigraphische Forschungen in Termessos und seinem Territorium I–IV, Wien 1991–2007.

Wiedergut 2018 K. Wiedergut, Wider die Inflationshypothese: Zur Höhe der Bußgelder in Grabinschriften aus dem Ostlykischen Olympos, EpigrAnat 51, 2018, 147–163.